Obeležen Dan oslobođenja u Prvom svetskom ratu

Skromno, bez velikog skupa, zbog trenutnih epidemioloških prilika, malobrojni predstavnici karlovačke Opštine, Skupštine Opštine i Opštinskog veća, kao i sveštenstvo Srpske pravoslavne crkve odali su počast oslobodiocima kratkim prigodnim činom, održanim na pravoslavnom groblju na Magarčevom bregu.

Crkveni pomen nad grobovima osamnaest srpskih vojnika, umrlih u jesen 1918. od španskog gripa u karlovačkoj bolnici, služio je starešina Donje crkve Svetih apostola Petra i Pavla, jerej Slobodan Vujasinović. Potom je predsednik Opštine Sremski Karlovci Aleksandar Saša Stojkečić, u pratnji saradnika, položio venac na spomenik, podignut u čast ovih ratnika, što su živote izgubili u našem gradu, na samom kraju rata.

On je pritom održao prikladnu besedu, naglasivši da su Srbi tih godina „vojevali za svoju slobodu i ujedinjenje. Za nas je Prvi svetski rat bio put stradanja, put bola, put patnje – s pravom, po ugledu na Hrista, nazvan našom Golgotom, kojom smo prošli ne bi smo li, na kraju, doživeli vaskrsenje naroda i države“.

Dodao je da naša sloboda posle Prvog svetskog rata nije bila darovana. „Ona je bila izvojevana krvlju našega naroda. Srbi su, s koje god strane fronta bili, živeli stoletni san o Srbiji. Mnogi habzburški podanici – pa i Karlovčani – završili su u dobrovoljačkim jedinicama Srpske vojske. U jesen 1918. godine, oni su jurišali ka svojim domovima, svesni da ih oslobađaju od mrske austrougarske vlasti“.

Osvrnuvši se na osamnaest mrtvih vojnika-oslobodilaca, čija tela leže pokopana na karlovačkom groblju, kazao je: „Preživeli su ratne godine, pokazavši da čoveka mogu da pobede. Kada su umirali od španske groznice, u našoj bolnici koja je radila u Bogoslovskom seminaru, Sremski Karlovci za njih više nisu bili mesto u tuđini. Ideja o srpskom ujedinjenju postajala je stvarnost. Naši preci sahranili su njihove posmrtne ostatke na ovom bregu, iznad varoši, namenivši im mesto, slično antičkim herojima, između neba i ljudi. Položili su tela ovih srpskih ratnika u svoju sremsku zemlju kao temelj jedinstva našega naroda. Na nama, potomcima, ostalo je breme – da njihovu žrtvu ne izneverimo“.

„Slava vam i hvala, o hrabri vojnici Srpske vojske, što ste se borili za našu slobodu i ujedinjenje našega naroda!“, završio je svoje izlaganje predsednik Stojkečić.

Inače, 8. novembra 1918. godine u Sremske Karlovce su ušli srpski vojnici, predvođeni majorom Vojislavom Bugarskim. Bili su to zapravo ratni zarobljenici, koji su se, posle sloma Austrougarske, kretali ka Srbiji, vraćajući se svojim kućama. Njih je major Bugarski na brzinu okupio, organizovao i uveo u Karlovce, kao oslobodioce, gde ih je spremno dočekalo mnoštvo naroda. Tako je, zvanično, prestala habzburška vladavina u našem gradu i počela dugopriželjkivana srpska.

tekst: S.M. // foto: Đorđe Radivojević